كودك و تلوزيون

 

كودك و تلوزيون

 

 

«تلويزيون مى تواند آموزش دهد، راهنمايى كند، حتى الهام ببخشد اما دامنه تأثيرات تلويزيون تا جايى است كه افراد خودشان آن را انتخاب مى كنند؛ وگرنه تلويزيون چيزى جز سيم و نور درون يك جعبه نيست.»
مقاله اى كه در مورد اثرگذارى تلويزيون روى كودكان، در سايت معتبر Cybercollege.com آمده، با اين نقل قول از «ادوارد آر. مورو» آغاز شده است. در ادامه اين مقاله آمده است:
«منتقدان، تلويزيون را به هر بهانه اى، از اثر چاق كنندگى روى كودكان گرفته تا بالا رفتن ميزان خشونت و آمار قتل، به باد انتقاد مى گيرند. هر چند انتقاد از تلويزيون آسان است و بيشتر انتقادها هم موجه به نظر مى رسد، با اين همه بايد در نظر داشت كه تلويزيون، از بسيارى جنبه ها، فوايد زيادى دارد.»
به نظر مى رسد «آموزش» نخستين فايده اى است كه در پاسخ به منتقدان تلويزيون، مورد اشاره قرار مى گيرد.
«تلويزيون، پنجره اى به سوى دنيا، براى كسب اخبار و اطلاعات است ... وقتى بحث انعكاس وقايع پيش مى آيد، تلويزيون در مقايسه با روزنامه ها، ممكن است سطحى به نظر برسد. با اين حال، تصاوير خوب به اندازه هزار كلمه ارزش دارند. تصاوير مى توانند بسيارى از مسائل را فراتر از آمار و ارقام، منتقل كنند.»
اين نكته كه «تصاوير خوب به اندازه هزار كلمه ارزش دارند» مبناى استفاده از تلويزيون به عنوان يك رسانه آموزشى است. شرام و همكاران نيز بر اين نكته تأكيد مى كنند كه:
«بيشتر كودكان اعتقاد دارند كه از تلويزيون، چيزى ياد مى گيرند ... آنها برخى جزئيات مربوط به آداب و رسوم را فرامى گيرند... بعضى از آنها مى گويند كه با تماشاى قهرمانان ورزش، چيزهاى زيادى ياد مى گيرند (مثل نحوه چرخاندن راكت).»
تلويزيون برترى هاى زيادى نسبت به ساير رسانه ها دارد كه اين برترى ها، خصوصيات مثبتى براى ارائه اطلاعات، به حساب مى آيد. سرعت بالاتر انتقال اطلاعات، ارائه همه اطلاعات ممكن و جذب آسانتر اطلاعات، گستردگى محيط وفضاى مخاطبان به خاطر فراگيرى تلويزيون و امتيازهاى خاص يك رسانه صوتى ـ تصويرى، خصوصياتى است كه به نظر شرام و همكاران، تلويزيون را به رسانه برتر در راه آموزش، تبديل كرده است.

يادگيرى اتفاقى از تلويزيون
هر چند تلويزيون، رسانه اثرگذارى در زمينه آموزش است اما مسلماً كودكان براى كسب اطلاعات مفيد، يا به مدرسه مى روند و يا به رسانه هاى چاپى مراجعه مى كنند. به گفته شرام و همكاران، فكر مراجعه آگاهانه به تلويزيون براى كسب اطلاعات، رفتارى نسبتاً غيرمعمول است كه ديرآموخته مى شود و به احتمال زياد، به درصد كمى از كودكان، منحصر مى شود. به همين دليل، يادگيرى از تلويزيون اتفاقى است؛ يعنى نوعى يادگيرى كه هنگام تماشاى تلويزيون با هدف سرگرم شدن صورت مى گيرد.
رواشناسان براين عقيده اند كه بيشتر يادگيرى كودك از تلويزيون در سنين پايين، بايد يادگيرى اتفاقى باشد. شرام و همكاران با تأييد اين نكته اضافه مى كنند:
«يادگيرى اتفاقى كودك بستگى دارد به استعداد يادگيرى او، نيازهاى كودك در آن لحظه و آنچه او به آن توجه مى كند. توانايى يادگيرى، اغلب بستگى به هوش دارد و درواقع يكى از راه هاى سنجش هوش به شمار مى رود. كودكان با هوش از تلويزيون بيشتر ياد مى گيرند. اگر مطلب يا رفتارى براى كودك تازگى داشته باشد، احتمال يادگيرى و توجه او به آن بيشتر خواهد بود.
هر چه كودك با تلويزيون آشناتر شود، دسته بندى مطالب را بيشتر ياد مى گيرد. او مطالب آشنا را به موقع تشخيص مى دهد و الگويى از انتظارات براى خود به وجود مى آورد كه او را از توجه بيش ازاندازه به مطالب آشنا بازمى دارد. اما مطالب جديد را اگر زياد ناآشنا و نامربوط نباشد، براى ذخيره در حافظه برمى گزيند.»
اينجاست كه شرام و همكاران، «اصل آشنايى» را مطرح مى كنند.
براساس اين اصل، بايد انتظارداشت كه بيشترين يادگيرى از تلويزيون، در سالهاى اوليه استفاده كودك از اين وسيله صورت گيرد. كودك در سنين ۳ تا ،۸ لوح ضمير نسبتاً پاكى دارد و هر تجربه اى، به خاطر تازگى در ذهن او، جذب و ثبت مى شود. در سنين پايين كودكى، برنامه هاى تلويزيون خيلى واقعى به نظرمى رسند.
به اعتقاد محققان، تأثير محتواى رسانه ها هنگامى بر كودكان بيشتر است كه واقعى بودن محتوا را باور داشته باشند.
به همين دليل تأثير تلويزيون ازنظر باورپذيرى، در سنين پايين بيشتر است. كودكان وقتى بزرگتر مى شوند، به تدريج به محتواى رسانه ها، به عنوان نمايش، داستان يا تصوير نگاه مى كنند و به اين ترتيب، فاصله خود را با اين تجربه ها بيشتر مى كنند. بتدريج در آنها حالتى به وجود مى آيد كه راكميك و ديسينجر آن را «ناديده انگارى بزرگسالان» نام گذاشته اند كه به معناى عادت نگاه كردن به فيلمهاى سينمايى و برنامه هاى تلويزيونى به عنوان يك هنر است و نه زندگى واقعى.
عامل ديگرى كه بر ميزان يادگيرى اتفاقى از تلويزيون تأثيرمى گذارد، ميزان همانند سازى با شخصيتهاى تلويزيونى است كه درميان كودكان كم سن و سال، رايج تر است. براى كودك، يادگيرى و به خاطر سپردن رفتارهايى آسانتر است كه او آنها را به طور خيالى، با همانندسازى با هنرپيشه، تجربه كرده باشد.

رفتار يادگيرى
«رفتار يادگيرى» بحثى است كه در سالهاى اخير، توجه خاص دانشمندان و محققان علوم انسانى را به خود جلب كرده و مطالعات ارزشمند زيادى در اين زمينه صورت گرفته است. هرچند بحث تفصيلى در مورد رفتار يادگيرى، بيشتر به شاخه روان شناسى و كتابهاى تخصصى آن مربوط مى شود، در اينجا به ذكر اصولى مى پردازم كه به برنامه سازان كودك، در طرح و تنظيم تجربيات آموزشى مرتبط با برنامه هاى كودك، كمك مى كند.

على اكبر شعارى نژاد در اين باره مى نويسد:
«يادگيرى، رفتارى است معلول: يعنى تا محرك (عامل خارجى) يا انگيزه اى (عامل درونى) نباشد، انسان به يادگيرى نمى پردازد. پس آموزش وقتى موفق خواهدشد كه موضوع آن به نيازهاى كودكان مربوط باشد.
- يادگيرى از جست وجوى هدف، نتيجه مى شود.
- فرد به صورت واحد و كل، واكنش نشان مى دهد: يعنى انسان از تن و روان مستقل ازهم و گاهى مخالف هم تركيب نيافته تا به دو گونه تربيت بدنى و روانى نيازداشته باشد، بلكه او كلى است واحد و هرعامل خارجى دركل وجود او اثرمى گذارد.
- يادگيرى عملاً حل مسأله است.
- يادگيرى مستلزم فعاليت شخصى است.
- يادگيرى بدون تأثير متقابل بين يادگيرنده و مجموع محيط، انجام نمى گيرد: يادگيرى سودمند به وجود محيط مساعد يعنى محيط واجدشرايط و عوامل محرك يادگيرى نيازدارد.
- آمادگى، عامل اساسى و پايه يادگيرى است.
- يك تجربه ممكن است از يادگيرى هاى متعدد به دست آيد و شامل ارزشها و گرايشها و ديدگاههاى مختلف باشد.
- يادگيرى وقتى به آسانى و سرعت انجام مى گيرد كه موضوع آن براى يادگيرنده معنادار باشد.
- تجارب نتيجه بخش و موفقيت آميز، يادگيرى را بالامى برد.
- پذيرش يادگيرنده، او را در يادگيرى پاسخهاى مناسب يارى مى كند.»

اصول يادگيرى
به نظرمى رسد اصول يادگيرى كه توسط «على اكبر شعارى نژاد» مطرح شده، ملهم است از اصول كلى يادگيرى كه گفته مى شود بايد در طراحى برنامه درسى موردتوجه قرارگيرد:

- اصل اول يادگيرى: ايجاد انگيزه در فراگيران براى يادگيرى
- اصل دوم يادگيرى: يادگيرى فرآيندى «فعال» است، نه انفعالى (مشاركت فعال يادگيرندگان)
- اصل سوم يادگيرى: راهنمايى و بازخورد فراگير
- اصل چهارم يادگيرى: تهيه مواد آموزشى مناسب
- اصل پنجم يادگيرى: دادن فرصت تمرين به يادگيرندگان حين آموزش
- اصل ششم يادگيرى: تنوع روشهاى آموزشى
- اصل هفتم يادگيرى: تشويق و تقويت رفتار صحيح يادگيرندگان
- اصل هشتم يادگيرى: تفهيم استانداردها و عملكرد مربى به فراگيران
- اصل نهم يادگيرى: انواع رده هاى يادگيرى، دانش و توانايى هاى فكرى، تحرك فيزيكى و مهارت هاى حركتى، احساسات و نگرشها

كاربرد اصول يادگيرى
اين اصول هر چند مربوط به حيطه تدريس و فراگيرى در كلاس هاى درس است، با اين همه چون براساس پاره اى ملاحظات روان شناسانه شكل گرفته و هدف نهايى آن، جذب مخاطب و افزايش ميزان فراگيرى است، مى تواند در توليد برنامه هاى تلويزيونى براى كودكان، مورد نظر سازندگان برنامه هاى كودك قرار گيرد.

با استفاده از اين اصول، سازندگان برنامه هاى كودك و بخصوص جنگ هاى تلويزيونى كه جنبه آموزشى دارند، بايد بدانند كه با چه ترفندهايى:

۱- در كودكان مخاطب ايجاد انگيزه براى ديدن و پيگيرى برنامه و در نتيجه يادگيرى كنند.
۲- چگونه برنامه كودك را از ارتباط يك سويه (به شكل تلويزيون __ كودك) بيرون آوردند و امكان دوطرفه كردن اين ارتباط را به شكل تلويزيون __ كودك) فراهم كنند تاكودك در روند يادگيرى، يك مخاطب فعال باشد.
۳- چگونه از امكانات مختلف تصويرى- صوتى به عنوان مواد آموزشى مناسب بهره جويند.
۴- چگونه كودك مخاطب را به تفكر و تمرين در محتواى ارائه شده رهنمون شوند.
۵- چگونه مواد و امكانات ممكن يك برنامه (مجرى، عروسك، نمايش هاى كوتاه، شعر و موسيقى و...) را به عنوان شيوه هاى متنوع آموزش تلويزيونى، در ارائه محتواى مورد نظر به كار گيرند.
۵ هدف ذكر شده، حداقل اهدافى است كه مى توان از دل ۹ اصل يادگيرى بيرون كشيد و آن را در ساخت برنامه هاى تلويزيونى كودكان، بخصوص جنگ هاى تلويزيونى كه جنبه آموزشى دارند، به كار گرفت.

در ادامه، پاسخ هاى مناسب براى هر يك از سؤالات مطرح شده، به فرارخور موضوع، ارائه خواهدشد.
از آنجا كه بحث «تلويزيون آموزشى» ارتباط مستقيم با موضوع يادگيرى از تلويزيون دارد، بجاست كه اشاره مختصرى به اين مبحث نيز داشته باشم.

تلويزيون آموزشى
تلويزيون آموزشى به معناى واقعى آن، در كشور ما سابقه طولانى ندارد. در كشورى مثل آمريكا كه سابقه زيادى در تلويزيون آموزشى دارد، به تلويزيونى اطلاق مى شود كه برنامه هايى چون:
«- فيلم هاى وسترن، جنايى و كمدى وضع خانوادگى ندارد و از انواع مختلف برنامه هاى تخيلى هم تقريباً چيزى پخش نمى كند. اين تلويزيون ها به جاى موسيقى مورد پسند عامه، آهنگ هاى كلاسيك، به جاى رقص مورد پسند، رقص هاى باله و محلى و به جاى گزارش خبرى، بحث هاى خبرى پخش مى كنند كه پخش آنها از تلويزيون هاى تجارى بسيار نامحتمل است. تلويزيون آموزشى درس هاى ويژه اى براى مطالعه در منزل پخش مى كنند و در مورد كتاب، هنر، افكار و انديشه ها، تاريخ، علوم و مسائل اجتماعى، بحث هاى متفكرانه اى ارائه مى كند. برنامه هاى كودكان در تلويزيون آموزشى بدون خشونت و با حداقل كمدى هاى رايج است. يعنى با تلويزيونى كه به آن عادت كرده ايم، فرق دارد.
تلويزيون در كشورهاى پيشرفته تلاش كرده به دو صورت، به عنوان منبع آموزش مستقيم، با هدف هاى مشخص و از طريق برنامه هاى واقعى و جدى به ارائه خدمات بپردازد.
يكى از اين فعاليت ها، تلويزيون آموزشى مورد استفاده در كلاس و ديگرى تلويزيون آموزشى غيرتجارى مورد استفاده در منازل است. شرام و همكاران، در يك بررسى بين تلويزيون هاى آموزشى و تجارى به اين نتيجه رسيدند كه شبكه آموزشى، از نظر برنامه هاى حاوى تخيل خلاق براى كودكان خردسال و برنامه هاى واقعى براى نوجوانان متفكرتر و تواناتر و بزرگسالان قوى است.
«- شبكه هاى تجارى، كارتون هاى بزن و بكوب را براى كودكان خردسال و بيشتر برنامه هاى خيال پردازانه (اعم از وسترن، جنايى، پليسى، فيلم هاى قديمى و كمدى هاى وضعيت يا موقعيت) همراه با معدودى برنامه هاى واقعى اما با كيفيت بالا براى همه، به جز كودكان خردسال ارائه مى كردند. ايستگاه هاى تجارى، مهيج، احساساتى، خشن و كمتر روشنفكرانه بودند. از سوى ديگر، ايستگاه آموزشى متفكرانه و از نظر زيبايى شناسى حساس بود، اصلاً خشن نبود اما در مقايسه، كمى كسل كننده بود.»

 

منبع : مامی سایت*انجمن هنرمند وهنر دوست *

 

خداحافظ خاطرات کودکی

 

پیش از آن که فیلم‌های ویژه کودکان و نوجوانان به عنوان زیرمجموعه‌ای قابل توجه از کلیت سینما پدیدار شود، کتاب‌های مصور وظیفه انتقال مفاهیم و سرگرمی این قشر سنی را بر عهده داشتند
تا سال ۱۹۰۸ میلادی که نخستین فیلم انیمیشن تاریخ سینما در فرانسه تولید شد و سینما، جای ادبیات را در بخش سرگرمی و آموزش کودکان گرفت. اما در هر حال، همیشه و همچنان «تصویر» به عنوان بهترین و موثرترین ابزار آشنایی کودکان با جهان اطراف شناخته می‌شود.
سینمای ایران در سال‌های اولیه پیدایش خود، کمتر توجهی به فیلمسازی اختصاصی برای کودکان و نوجوانان داشته و اساساً این گونه پر اهمیت سینمایی تا مدت‌های مدید تعریف نشده بود. تا پیش از تأسیس کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، نمی‌توان ردپایی مشخص و قابل بازیافت از رویکرد سینمای کودک و نوجوان را در مناسبات تولید سینمای ایران جست‌وجو کرد.
 به ویژه آنکه بحث‌های همیشگی تفاوت‌های فیلم «برای» کودک یا «درباره» کودک، پس از شکل‌گیری این نهاد فرهنگی رخ نمود. هرچند برخی معتقدند هدف اصلی از تشکیل کانون، سرگرم کردن روشنفکران ناراضی به فعالیت‌های هنری کم‌خطر و غیرسیاسی در قالب فرهنگ‌سازی برای قشر کودک و نوجوان بوده است، اما نمی‌توان انکار کرد که تأسیس کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در سال ۱۳۴۸، نه تنها به شکوفایی زیر شاخه سینمایی کودک و نوجوان انجامید، بلکه تأثیری مثبت و بسزا در فضای عوام‌زده و تجاری سینمای ایران گذاشت.

ادامه نوشته

خداحافظی برنامه کودک از شبکه یک سیما

خداحافظی برنامه کودک از شبکه یک سیما

اما با تصميم اخير مديران سيما مبني بر تعطيلي تمامي برنامه‌هاي كودك شبكه اول سيما، برنامه «عمو پوررنگ» نيز چاره‌اي جز رفتن به شبكه دو سيما ندارد. اين در حالي است كه به نظر مي‌رسد سازندگان برنامه «عموپورنگ» همانند گذشته به رفتن به شبكه‌ي دو سيما تمايلي ندارند و احتمال مي‌رود، اين تصميم مديران سيما به تعطيلي برنامه و حتي لغو ويژه برنامه نورزي «عمو پوررنگ» بيانجامد.

شبكه اول سيما از سال آينده برنامه‌ي كودك پخش نمي‌كند؛ اين شبكه در حال حاضر روزي يك ساعت برنامه‌هاي مختص به كودكان و نوجوانان را به روي آنتن مي‌برد.

به گزارش ايسنا، معاونت سيما در حالي بر تعطيلي تمامي برنامه‌هاي كودك و نوجوان شبكه اول سيما تصميم گرفته كه پخش ويژه برنامه‌هاي نوروزي كودك و نوجوان اين شبكه هم‌چنان به قوت خود باقي است و اجرايي كردن اين تصميم به بعد از تعطيلات نوروز و از پانزدهم فرودين ماه به بعد موكول مي‌شود.

با اختصاص تعريف شبكه كودك به شبكه دو سيما كه از تابستان سال گذشته صورت گرفت، گروه كودك شبكه اول سيما منحل شد و از تعداد برنامه‌هاي كودك و نوجوان اين شبكه نيز كاسته شد.

بر اين اساس بسياري از برنامه‌هاي كودك شبكه اول از همان ابتدا به شبكه دو سيما رفتند.

مديريت گروه كودك و نوجوان شبكه اول را در آن زمان محمد ميركياني بر عهده داشت، اما با رفتن گروه كودك و نوجوان شبكه يك به شبكه دو، ميركياني هم به اين شبكه رفت، اما پس از چندي، جاي خود را به بهمن مشکيني داد.

همزمان با رفتن برنامه‌هاي شبكه اول به شبكه دو كه از آن جمله مي‌توان به «خاله شادونه» اشاره كرد، برخي از برنامه‌هاي كودك و نوجوان شبكه اول هم‌چنان در اين شبكه باقي ماندند كه از آن جمله مي‌توان به برنامه «عمو پوررنگ» اشاره كرد.

اما با تصميم اخير مديران سيما مبني بر تعطيلي تمامي برنامه‌هاي كودك شبكه اول سيما، برنامه «عمو پوررنگ» نيز چاره‌اي جز رفتن به شبكه دو سيما ندارد. اين در حالي است كه به نظر مي‌رسد سازندگان برنامه «عموپورنگ» همانند گذشته به رفتن به شبكه‌ي دو سيما تمايلي ندارند و احتمال مي‌رود، اين تصميم مديران سيما به تعطيلي برنامه و حتي لغو ويژه برنامه نورزي «عمو پوررنگ» بيانجامد.

به گزارش ايسنا، در حال حاضر برنامه «عموپورنگ» به صورت يك روز در ميان از شبكه اول پخش مي‌شود. اين برنامه سال‌هاست كه در نظرسنجي‌هاي مركز تحقيقات، مطالعات و سنجش برنامه‌اي صداوسيما، در زمره پرمخاطب‌ترين برنامه‌هاي كودك قرار مي‌گيرد.

تاثير تلوزيون بر كودك

 تاثير تلوزيون بر كودك

«مامان رو بيشتر دوست دارى يا بابا رو» اين سئوتاثير تلوزيون بر كودكال بى جواب را همه والدين روزى از كودك خود پرسيده اند و شايد روزى برسد كه از كودك بپرسند: «بابا و مامان رو بيشتر دوست دارى يا تلويزيون رو» و نكند كه آن روز كودكان جواب دلخواه ما را ندهند.تلويزيون مى تواند از آموزش بالايى برخوردار باشد زيرا برنامه هاى مخصوص كودكان چگونگى خواندن و شمردن را به آنها مى آموزند و كودكان را با افكار و تجربيات تخيلى آشنا مى كنند اگرچه تنها «برنامه كودك» مدت زمان مناسبى را براى نشستن كودكان در كنار تلويزيون فراهم مى كرد، اما امروزه پيشرفت هاى تكنولوژى اين امكان را براى كودكان فراهم آورده است كه تمام روز به تلويزيون خيره شوند.

 

ادامه نوشته

اثرات مضر تماشای تلوزیون روی کودکان

 

 

اثرات مضر تماشای تلوزیون روی کودکان

 

جامعه > سلامت  - محققان طی یک تحقیق 8 ساله متوجه رابطه مستقیم بین ساعات تماشای تلویزیون در سنین جوانی و پیشرفت دانشگاهی آن‌ها شدند.

نتایج یک تحقیق نشان می‌دهد، کودکانی که در سنین پایین بیش از دو ساعت در روز تلویزیون تماشا می‌کنند از دیگر کودکان چاق‌تر و کم‌هوش‌تر هستند.

محققان طی یک تحقیق 8 ساله متوجه رابطه مستقیم بین ساعات تماشای تلویزیون در سنین جوانی و پیشرفت دانشگاهی آن‌ها شدند.

نتایج این تحقیقات نشان داد که یک کودک 2 ساله که روزانه چند ساعت را در مقابل تلویزیون سپری می‌کند با احتمال بیش‌تری با چاقی مفرط روبه رو شده و تا  سن 10 سالگی دچار مشکل خواهد شد.

ادامه نوشته

تاثیر منفی تماشای زیاد تلویزیون بر کودکان

 

تاثیر منفی تماشای زیاد تلویزیون بر کودکان

کودکانی که بیش از ۷/۲ ساعت در روز به تماشای تلویزیون یا استفاده از رایانه می پردازند ۲۴ درصد بیش از کودکانی که کمتر از ۶/۱ساعت به این امر می پردازند ، به تنش های روانی دچار می شوند.
شبکه خبر: پژوهشگران درباره عواقب تاثیر تماشای بیش از حد تلویزیون و استفاده از رایانه بر بهداشت روان کودکان خردسال هشدار دادند.

آنلاین تاثیر منفی تلویزیون بر کودکان 

  تاثیر منفی تلویزیون بر کودکان. پژوهشگران بار دیگر درخصوص آثار زیانبار تماشای … بررسی های جدید نشان داده است ، تماشای تلویزیون در کودکان زیر دو سال علاوه بر … علاوه بر شیوه زندگی یکجانشینی، تلویزیون می تواند با تبلیغات بسیار زیاد ...

زنگ کودک و تلویزیون

  تماشای برنامههای بزرگسالان توسط کودکان و نوجوانان دارای اثرات منفی و … در مجموع میتوان نتیجهگیری کرد که از نظر والدین تأثیر تماشای تلویزیون در … به این ترتیب که از نظر ۴۳درصد از والدین تماشای تلویزیون در حد «خیلیزیاد و زیاد» باعث …

ادامه نوشته

تماشای تلویزیون موجب افزایش دیابت خصوصا در بچه ها می گردد.

 

 

 تماشای تلویزیون موجب افزایش دیابت خصوصا در بچه ها می گردد.

 بر اساس نتایج مطالعه جدیدی كه در كشور نروژ به انجام رسیده است، سطح قند خون در كودكان دیابتی، ارتباط قابل توجهی با مدت زمان نشستن پای گیرنده‌های تلویزیون دارد. بنابراین پژوهشگران، این یافته خود را دلیل دیگری برای مقابله با تماشای طولانی مدت تلویزیون از سوی بچه‌ها می ‌دانند.

دكتر مونیكا جویسی، مسئول اجرای این طرح تحقیقاتی گفت: دیابت در بچه‌ها و نوجوانان به طور معمول از نوع یك یا همان نوع وابسته به انسولین است و بیشتر پزشكان و پژوهشگران معتقدند كه این نوع، ارتباطی با چاقی و سطح فعالیت ندارد، بلكه بیشتر احساس می ‌كنند كه ژنتیك و نقایص دستگاه ایمنی بدن باعث بروز این بیماری می‌شود.

ادامه نوشته

كودك و تلويزيون

كودك و تلويزيون  

«تلويزيون می تواند آموزش دهد، راهنمايی كند، حتی الهام ببخشد اما دامنه تأثيرات تلويزيون تا جايی است كه افراد خودشان آن را انتخاب می كنند؛ وگرنه تلويزيون چيزی جز سيم و نور درون يك جعبه نيست.» «منتقدان، تلويزيون را به هر بهانه ای، از اثر چاق كنندگی روی كودكان گرفته تا بالا رفتن ميزان خشونت و آمار قتل، به باد انتقاد می گيرند. هر چند انتقاد از تلويزيون آسان است و بيشتر انتقادها هم موجه به نظر می رسد، با اين همه بايد در نظر داشت كه تلويزيون، از بسياری جنبه ها، فوايد زيادی دارد.» به نظر می رسد«آموزش» نخستين فايده ای است كه در پاسخ به منتقدان تلويزيون، مورد اشاره قرار می گيرد. «تلويزيون، پنجره ای به سوی دنيا، برای كسب اخبار و اطلاعات است... وقتی بحث انعكاس وقايع پيش می آيد، تلويزيون در مقايسه با روزنامه ها، ممكن است سطحی به نظر برسد. با اين حال، تصاوير خوب به اندازه هزار كلمه ارزش دارند. تصاوير می توانند بسياری از مسائل را فراتر از آمار و ارقام، منتقل كنند.» اين نكته كه«تصاوير خوب به اندازه هزار كلمه ارزش دارند» مبنای استفاده از تلويزيون به عنوان يك رسانه آموزشی است. شرام و همكاران نيز بر اين نكته تأكيد می كنند كه: «بيشتر كودكان اعتقاد دارند كه از تلويزيون، چيزی ياد می گيرند ... آن ها برخی جزئيات مربوط به آداب و رسوم را فرامی گيرند... بعضی از آن ها می گويند كه با تماشای قهرمانان ورزش، چيزهای زيادی ياد می گيرند(مثل نحوه چرخاندن راكت).» تلويزيون برتری های زيادی نسبت به ساير رسانه ها دارد كه اين برتری ها، خصوصيات مثبتی برای ارائه اطلاعات، به حساب می آيد. سرعت بالاتر انتقال اطلاعات، ارائه همه اطلاعات ممكن و جذب آسان تر اطلاعات، گستردگی محيط وفضای مخاطبان به خاطر فراگيری تلويزيون و امتيازهای خاص يك رسانه صوتی ـ تصويری، خصوصياتی است كه به نظر شرام و همكاران، تلويزيون را به رسانه برتر در راه آموزش، تبديل كرده است.

 

 

يادگيری اتفاقی از تلويزيون

 

هر چند تلويزيون، رسانه اثرگذاری در زمينه آموزش است اما مسلماً كودكان برای كسب اطلاعات مفيد، يا به مدرسه می روند و يا به رسانه های چاپی مراجعه می كنند. به گفته شرام و همكاران، فكر مراجعه آگاهانه به تلويزيون برای كسب اطلاعات، رفتاری نسبتاً غيرمعمول است كه ديرآموخته می شود و به احتمال زياد، به درصد كمی از كودكان، منحصر می شود. به همين دليل، يادگيری از تلويزيون اتفاقی است؛ يعنی نوعی يادگيری كه هنگام تماشای تلويزيون با هدف سرگرم شدن صورت می گيرد. رواشناسان براين عقيده اند كه بيشتر يادگيری كودك از تلويزيون در سنين پايين، بايد يادگيری اتفاقی باشد. شرام و همكاران با تأييد اين نكته اضافه می كنند: «يادگيری اتفاقی كودك بستگی دارد به استعداد يادگيری او، نيازهای كودك در آن لحظه و آن چه او به آن توجه می كند. توانايی يادگيری، اغلب بستگی به هوش دارد و در واقع يكی از راه های سنجش هوش به شمار می رود. كودكان با هوش از تلويزيون بيشتر ياد می گيرند. اگر مطلب يا رفتاری برای كودك تازگی داشته باشد، احتمال يادگيری و توجه او به آن بيشتر خواهد بود. هر چه كودك با تلويزيون آشناتر شود، دسته بندی مطالب را بيشتر ياد می گيرد. او مطالب آشنا را به موقع تشخيص می دهد و الگويی از انتظارات برای خود به وجود می آورد كه او را از توجه بيش از اندازه به مطالب آشنا بازمی دارد. اما مطالب جديد را اگر زياد ناآشنا و نامربوط نباشد، برای ذخيره در حافظه برمی گزيند.» اينجاست كه شرام و همكاران، «اصل آشنايی» را مطرح می كنند. براساس اين اصل، بايد انتظارداشت كه بيشترين يادگيری از تلويزيون، در سال های اوليه استفاده كودك از اين وسيله صورت گيرد. كودك در سنين ۳ تا ،۸ لوح ضمير نسبتاً پاكی دارد و هر تجربه ای، به خاطر تازگی در ذهن او، جذب و ثبت می شود. در سنين پايين كودكی، برنامه های تلويزيون خيلی واقعی به نظرمی رسند. به اعتقاد محققان، تأثير محتوای رسانه ها هنگامی بر كودكان بيشتر است كه واقعی بودن محتوا را باور داشته باشند. به همين دليل تأثير تلويزيون از نظر باورپذيری، در سنين پايين بيشتر است. كودكان وقتی بزرگتر می شوند، به تدريج به محتوای رسانه ها، به عنوان نمايش، داستان يا تصوير نگاه می كنند و به اين ترتيب، فاصله خود را با اين تجربه ها بيشتر می كنند. بتدريج در آن ها حالتی به وجود می آيد كه راكميك و ديسينجر آن را«ناديده انگاری بزرگسالان» نام گذاشته اند كه به معنای عادت نگاه كردن به فيلم های سينمايی و برنامه های تلويزيونی به عنوان يك هنر است و نه زندگی واقعی. عامل ديگری كه بر ميزان يادگيری اتفاقی از تلويزيون تأثير می گذارد، ميزان همانند سازی با شخصيت های تلويزيونی است كه در ميان كودكان كم سن و سال، رايج تر است. برای كودك، يادگيری و به خاطر سپردن رفتارهايی آسان تر است كه او آن ها را به طور خيالی، با همانندسازی با هنرپيشه، تجربه كرده باشد.