آنچه در مورد مهدكودك ها نمي دانيم
آنچه در مورد مهدكودك ها نمي دانيم
بسياري از مادران و پدران با شنيدن اسم مهدكودك ياد والدين كارمند ميافتند و تصور ميكنند مهدكودك جايي است كه ميتوانند فرزندشان را براي چند ساعت به افرادي بسپارند و خودشان به كارشان برسند. اما در يك كلام بايد گفت مهدكودك صرفا جايي نيست كه سرپرستي كودكتان را بپذيرد بلكه جايي است براي آموزش و اجتماعي شدن او. در گفتگو با دكتر سيما فردوسي، روانشناس و عضو هيات علمي دانشگاه شهيد بهشتي، كوشيدهايم در اين خصوص اطلاعات بيشتري كسب كنيم...
بهتر است كودكان تا پايان 2 سالگي در محيط خانواده و نزد والدين خود باشند. احساس امنيت رواني اوليه و وابستگيهاي عاطفي بايد به صورت صحيح و طبيعي در خانواده شكل بگيرد. از اين سن به بعد كودكان به تجربههاي اجتماعي نيز نياز دارند. دريك مهد كودك برنامه كودكان از نظم و انضباط خاصي برخوردار ميشود. برنامه خواب و خوراك آنها به طور منظم از قاعده خاصي پيروي ميكند. همچنين آموزش بسياري از مطالب كه ممكن است مادر، در منزل به صورت پراكنده يا به طور غيرعلمي به فرزندش بياموزد، در مهدكودك به صورت منظم و روشمند در جمع و به صورت گروهي آموخته ميشود.
به طور كلي كودك در اين مرحله براي سالهاي آينده كه بايد ساعتهاي بيشتري را از خانه دور باشد، آماده ميشود.كودكاني كه به مهدكودك ميروند زمينه رشد اجتماعيشان فراهم ميشود و در تعاملات اجتماعي شكل ميگيرند. بسياري از رفتارهايي كه كودكان درخانه نياموختهاند، در جاي ديگري به نام مهدكودك ميآموزند. رفتارهاي منفي يا رفتارهايي كه چندان مثبت يا جامعهپسند نيستند، در مهدكودك كمرنگ ميشوند. تحقيقات نشان ميدهد كودكاني كه به مهد كودك رفتهاند، در مقايسه با كودكاني كه به مهد نرفتهاند، از واژههاي بيشتري استفاده ميكنند و نحوه ارتباطشان با ديگران راحتتر است.
در مواقعي كه بچهها تمايلي به مهد كودك ندارند؛ دراين مواقع چه كار كنيم؟
همه كودكان در روزهاي اول، رفتن به مهد را به خوبي نميپذيرند و بيتابيها و اضطرابهاي زيادي از خود نشان ميدهند اما اگر مربيان تعليمديده و مجرب در مهد باشند و همكاري درستي بين والدين و مربيان به وجود آيد، محيط مهدكودك ميتواند از جذابيت خاصي براي كودك برخوردار باشد. روشهايي كه براي علاقهمند كردن كودكان به مهد به كار گرفته ميشود بايد علمي، تخصصي و خالي از هر گونه تهديد و ترس باشد. مربيان نيز بايد با توجه به معيارهاي خاصي انتخاب شوند. مربيان بايد از ويژگيهاي خاصي برخوردار باشند تا بتوانند به عنوان جايگزين مادر، امنيت و آرامش لازم را به كودك بدهند زيرا كودكان هم مانند بزرگسالان شخصيت، رفتار و منشهاي متفاوتي دارند بنابراين مهد مكاني است كه بايد بتواند رفتارهاي درست كودكان را تشويق و رفتارهاي نادرست آنها را اصلاح كند و در جهت رشد طبيعي و هنجار كودكان در زمينههاي جسمي، ذهني، عاطفي و اجتماعي قدم بردارد. اگر كودك در دور ماندن از مادر يا خانواده دچار ناسازگاري مي گردد بايد سعي كنيد تا اين استقلال را به تدريج به او بياموزيد. درست است كه اين كار زمان بر است .اما اگر لازم باشد بايد ابتدا ساعات اندكي را براي ماندن در نظر بگيريد ، او را همراهي كنيد، هر چند ساعت به او سري بزنيد ، پايداري او را تشويق كنيد و از طريق قصه مهارت هاي لازم را به او آموزش دهيد.
يعني درباره مهدكودك فرزندمان تحقيق جدي كنيم؟
البته؛ در مهد كودك، مربيان وظيفه بسيار مهمي به عهده دارند زيرا نقش جانشين مادر را براي كودك ايفا ميكنند و با توجه به اين تعريف، مربي بايد بتواند اضطراب كودك را تخفيف بدهد و به او امنيت بدهد و او را كنترل كند. اگر مهد كودكي داراي ويژگيهاي لازم باشد و تنها از كودك نگهداري نكند بلكه به نيازهاي او نيز توجه داشته باشد و رشد كودك و شرايط فردي او را در نظر بگيرد و درباره برنامه خواب، بازي، تغذيه، استراحت كافي و فعاليتهايي كه مناسب سن كودك باشد، تدابير لازم انديشيده باشد و محيط امني براي كودكان ايجاد كند، ميتوان پيشنهاد كرد كه والدين حتما فرزندشان را به چنين مهدكودكي بسپارند.
والدين كودكاني كه به مهدكودك ميروند بايد چه نكاتي را رعايت كنند؟
اگر كودكي مدتي را در مهد چشم به راه آمدن والدين بماند، دچار نوعي هيجان ميشود كه برايش آزاردهنده است و شايد به اين فكر بيفتد كه فراموشش كردهاند و ديگر دنبالش نخواهند آمد. اين نگراني كودك اهميت زيادي دارد و بايد از بروز آن جلوگيري كرد.
به كودكاني كه دوره آمادگي را ميگذرانند و سوالات زيادي درباره مدرسه ميپرسند چه توضيحاتي بدهيم؟
اين كودكان هنگام صحبت با مادرشان اغلب دوست دارند بدانند كه مدرسه چگونه جايي است و چه عواملي و عناصري در آنجا وجود دارد، به ويژه اگر خواهر يا برادري داشته باشند كه به مدرسه ميرود و شاهد رفت و آمد خواهر يا برادر بزرگترشان به مدرسه باشند. در پاسخ به اين كنجكاوي، والدين معمولا مدرسه را به طور اغراقآميزي عالي و محلي براي تفريح و بازي و دوستيابي و در عين حال درس خواندن و سواد آموزي توصيف ميكنند. گر چه همه اين موارد كم و بيش درباره مدرسه صدق ميكند اما غير از اينها چيزهاي ديگري هم وجود دارد كه بايد كودكانمان را در مورد آنها هم آماده كنيم.
فرزند ما تصور بسيار مطلوبي از مدرسه در ذهن خود داشته است اما حالا با مواردي مواجه ميشود كه از نظر او چندان مطلوب نيست و حتي زننده هم هست يا در مورد فضا، جاسالنها، كلاس، دستشويي، محل آبخوري بچهها و ازدحامها تصور ديگري دارد زيرا هيچ يك را قبلا نديده است. اين تصورات با واقعيتها متفاوت و براي كودك ناراحت كننده است. "البته براي بيان اين موارد بايد به شرايط روحي كودك نيز توجه نمود". توصيه ميشود كه براي آمادهسازي كودكان قبل از ورود رسمي به محيط مدرسه، دقيقا آنچه را در مدرسه ميگذرد براي آنها شرح دهيم. خيلي خوب است كه يك روز قبل از شروع سال تحصيلي دانشآموزان سال اول به همان مدرسهاي كه ثبت نام كردهاند بروند و بتوانند همراه مادر خود از محل مدرسه، كلاسها، دستشوييها وحياط مدرسه ديدن كنند و محيطي را كه قرار است به آن قدم بگذارند از نزديك ببينند و حتي با آموزگاران خود آشنا شوند.
منبع : تبيان كهتري
بسمه تعالی